Pierwsze słowa dziecka to niezwykły moment w życiu całej rodziny. Gdy maluszek zaczyna mówić, to duma rozpiera jego rodziców. Trzeba jednak pamiętać, że każdy niemowlak rozwija się w trochę innym tempie i dzieci urodzone w tym samym miesiącu, mogą zacząć mówić w zupełnie innym okresie.
W takim razie, kiedy dziecko zaczyna mówić? W Venicci przyjrzymy się bliżej temu tematowi i rozłożymy go na czynniki pierwsze.
Spis Treści
Kiedy dziecko zaczyna mówić?
Dziecko zaczyna mówić swoje pierwsze słowa około 12. miesiąca życia, ale co ważne rozwój mowy to proces, który pojawia się dużo wcześniej i trzeba go postrzegać, jako kilka różnych etapów.
1. Płacz.
2. Pierwsze dźwięki.
3. Świadome słowa.
4. Budowanie zdań.
Świadomie umieściliśmy płacz na pierwszym miejscu, ponieważ na swoim najwcześniejszym etapie, dziecko komunikuje potrzeby właśnie za jego pomocą. Co więcej, z biegiem czasu wielu rodziców zaczyna rozróżniać płacz swojego dziecka i wie, czy oznacza on pusty brzuszek, mokrą pieluszkę, czy jakiś inny dyskomfort.
Jednak prawdziwy rozwój mowy zaczyna się wraz z pojawieniem pierwszych zróżnicowanych dźwięków. Nie jest to jeszcze gaworzenie, które pojawia się później, ale głużenie, czyli nieświadome wydawanie prostych dźwięków – głównie przedłużonych samogłosek (np. „eeeee”) albo spółgłosek (np. „grrrrr”).
Sprawdź nasze produkty
Gaworzenie, kiedy najpóźniej się pojawia?
Na te pierwsze, najważniejsze słowa można liczyć pomiędzy 6. a 9. rokiem życia dziecka, ponieważ to właśnie wtedy pojawia się gaworzenie, czyli łączenie sylab. Wtedy można więc usłyszeć od swojego maluszka:
- ma-ma,
- ta-ta,
- ba-ba,
- da-da.
Co prawda nie są to jeszcze w pełni świadome słowa, a raczej zabawa dźwiękiem, która naturalnie rozwija zdolność mowy. I tak, odpowiadając, kiedy dziecko mówi mama (np. tak, mamusia jest tutaj), uczy się je rozmowy i interakcji z drugą osobą. To bardzo ważna część rozwoju dziecka.
Kiedy dziecko mówi pierwsze słowa?
Pierwsze prawdziwie świadome słowa można usłyszeć pomiędzy 9. a 12. miesiącem życia dziecka. Najczęściej są to bardzo proste wyrazy, które są przedłużeniem gaworzenia (np. mama, tata, am jako jedzenie czy papapa na pożegnanie).
Co więcej, jeśli dziecko na widok kota powie „miau” to też jest słowo, które wskazuje na większą świadomość w posługiwaniu się mową.
To, kiedy pojawią się pierwsze słowa, zależy od kilku czynników i niektóre maluchy zaczynają mówić szybciej niż inne. Można wspomagać dziecko i naturalnie zachęcać je do mówienia poprzez… mówienie.
Tak, warto nazywać rzeczy wokoło, pokazywać dziecku świat i opowiadać o otoczeniu. W ten sposób maluch będzie naturalnie chłonąć słownictwo i nawet jeśli zacznie świadomie mówić dopiero przed pierwszym rokiem życia, to ten etap nauki zaprocentuje.
Kiedy dzieci zaczynają mówić całe zdania?
W wieku 12–18 miesięcy maluch potrafi już zazwyczaj wypowiedzieć kilka do kilkunastu słów. Są to przeważnie podstawowe określenia osób, zwierząt czy codziennych przedmiotów lub czynności.
Co istotne, w tym okresie dziecko szybko uczy się nowych rzeczy, więc warto naturalnie wzbogacać jego słownictwo i rozwój mowy, na przykład poprzez czytanie prostych książeczek, opowiadanie bajek czy codzienne zabawy.
W tym czasie rośnie u dziecka świadomość mowy i pojawiają się dłuższe zdania – np. mama chodź czy „ulubiony” zwrot rodziców, czyli nie chcę – oraz łączenie przymiotników z rzeczownikami (np. różowy miś).
Aby zachęcać dziecko do mówienia i budowania zdań, warto zadawać mu pytania, na przykład podczas czytania książeczek albo w trakcie spacerów. Możesz zapytać malucha o to, co widzi, jak smakuje mu obiad czy – jeśli chodzi do żłobka – jak się tam bawił.
Na tym etapie mowa może być jeszcze niewyraźna, ale to normalne, ponieważ dziecko dopiero zaczyna się nią posługiwać. Ważne jest jednak, aby nie utrwalać w nim złych nawyków, chociażby poprzez tzw. „sepleniące” zwracanie się do dziecka. Rozmawiając z maluchem możesz sięgać po jego słownictwo (np. baba, am czy piciu), ale wymawiaj te słowa wyraźnie.
Kiedy dziecko mówi „r”?
Głoska „r” jest jedną z najtrudniejszych w języku polskim, dlatego pojawia się zazwyczaj najpóźniej – zazwyczaj pomiędzy 5. a 6. rokiem życia, kiedy to naturalnie zastępuje takie głoski, jak:
- l,
- j,
- ł.
W tym czasie pojawiają się też inne złożone głoski charakterystyczne dla naszego języka, czyli zbitki „sz”, „cz” czy „ż”.
I znowu – można wspomagać rozwój mowy w tym zakresie podczas zabaw czy czytania. Dobrze się tutaj sprawdzają różnego rodzaju rymowanki oraz wierszyki. A jeśli maluch uczęszcza do przedszkola, to kontakt z takimi rozwijającymi go zabawami jest częstszy.
Jeżeli jednak zauważysz, że u Twojego 6-latka pojawia się problem z wymawianiem trudniejszych głosek, wtedy warto skonsultować sprawę z logopedą, który oceni sytuację i ewentualnie podpowie, co robić dalej.
Podsumowanie – w jakim wieku dziecko zaczyna mówić?
To, kiedy dziecko powinno zacząć mówić, trudno ująć w sztywne ramy, ponieważ rozwój każdego malucha jest trochę inny. Zazwyczaj przyjmuje się, że głużenie pojawia się w pierwszych miesiącach życia, gaworzenie pomiędzy 6. a 9. miesiącem, a pierwsze słowa mniej więcej w okolicach roczku.
Co ważne, już od pierwszych dni możesz wspierać swoją pociechę w nauce tej trudnej sztuki. Zaleca się więc mówienie do dziecka (np. czytanie bajeczek lub opisywanie otoczenia), reakcje na jego proste komunikaty czy zabawy dźwiękonaśladowcze, takie jak chociażby powtarzanie odgłosów wydawanych przez zwierzęta.
Różnego rodzaju bajki telewizyjny, chociaż kuszące, nie działają tak dobrze na naukę mówienia, ponieważ prawidłowa mowa rozwija się najlepiej w kontakcie z drugim człowiekiem.
Źródła:
